Bebeklerde işitme kaybı doğuştan bulunabilir veya doğumdan sonra gelişebilir. Neden her zaman tek bir faktör değildir; genetik özellikler, gebelik enfeksiyonları, prematürite, yoğun bakım öyküsü, bazı ilaçlar ve orta kulak sorunları rol oynayabilir. Yenidoğan işitme taramasından geçememek kesin işitme kaybı tanısı değildir; testin uygun zamanda tekrarlanması ve tanısal değerlendirme yapılması gerekir.
Doğuştan işitme kaybı nedenleri
Genetik nedenler sendromik veya sendrom dışı olabilir. Ailede işitme kaybı öyküsü risk oluşturabilir; ancak aile öyküsü olmayan bebeklerde de doğuştan kayıp görülebilir. Gebelik sırasında geçirilen sitomegalovirüs, kızamıkçık ve bazı diğer enfeksiyonlar işitme sistemini etkileyebilir. Anne adayının kullandığı ilaçlar yalnızca hekim değerlendirmesiyle ele alınmalıdır.
Doğum ve yenidoğan dönemine ait riskler
- Prematüre doğum ve düşük doğum ağırlığı
- Uzun süre yenidoğan yoğun bakımda kalma
- Yüksek bilirubin düzeyi ve değişim transfüzyonu gereksinimi
- Solunum desteği veya ciddi enfeksiyon
- Baş-boyun bölgesinde doğumsal farklılıklar
- İşitme sistemini etkileyebilen ilaçlara maruziyet
Sonradan gelişen nedenler
Orta kulakta sıvı birikmesi, tekrarlayan enfeksiyonlar, menenjit, kafa travması, yüksek sese maruziyet ve bazı hastalıklar doğum sonrası işitmeyi etkileyebilir. Bu nedenle yenidoğan taramasından geçmiş olmak, sonraki yıllarda işitme sorunu olmayacağını garanti etmez.
Yenidoğan işitme taraması neden önemlidir?
İşitme, konuşma ve dil gelişiminin temelidir. Erken fark edilen işitme kaybında uygun tıbbi ve odyolojik müdahale, bebeğin seslere erişimini destekler. Tarama testinden kalan bebeğin belirlenen sürede tekrar test edilmesi ve gerekiyorsa ileri değerlendirmeye yönlendirilmesi önemlidir.
Aileler ne yapmalı?
Bebek yüksek sese hiç tepki vermiyorsa, sese doğru dönmüyorsa, babıldama azsa veya daha önce verdiği tepkileri kaybettiyse çocuk doktoru, KBB uzmanı ve pediatrik odyoloji birimine başvurulmalıdır. Evde alkış veya yüksek sesle sık test yapmak güvenilir değildir ve bebeği gereksiz sese maruz bırakabilir.
Kısa yanıtlar
Yenidoğan işitme testinden kalmak kesin kayıp demek mi?
Hayır. Kulak kanalında sıvı, hareket ve test koşulları sonucu etkileyebilir. Tekrar ve tanısal test gerekir.
Ailede işitme kaybı yoksa bebekte olabilir mi?
Evet. Genetik olmayan nedenler veya aile öyküsü olmadan ortaya çıkan genetik değişiklikler bulunabilir.