Çocuklarda işitme kaybı her zaman “duymuyor” şeklinde açık bir belirti vermez. Çocuk bazı sesleri duyup konuşma içindeki ince ayrıntıları kaçırabilir. Bu durum dalgınlık, davranış sorunu veya öğrenme güçlüğü sanılabilir. Tekrarlayan orta kulak sorunları da işitmenin dönem dönem değişmesine yol açabilir.
Okul öncesi dönemde görülebilecek belirtiler
- Yaşına göre konuşmanın geç başlaması veya kelime dağarcığının sınırlı kalması
- Adı söylendiğinde özellikle arkadan seslenmeye tepki vermemesi
- Sık sık “ne?” demesi veya söyleneni yanlış anlaması
- Televizyona çok yaklaşması ya da sesi yükseltmesi
- Bazı harfleri sürekli karıştırması veya konuşmasının anlaşılmaz olması
- Kulak enfeksiyonu öyküsü ve dalgalanan dinleme performansı
Okul çağında görülebilecek belirtiler
Sınıfta öğretmeni takip edememe, yönergeleri eksik uygulama, arka sırada zorlanma, grup çalışmalarından çekilme ve akademik performansta beklenmeyen düşüş işitme değerlendirmesini gerektirebilir. Gürültülü sınıflar hafif işitme kaybını daha belirgin hâle getirir.
Davranış mı, işitme sorunu mu?
İşitme güçlüğü yaşayan çocuk, söyleneni duymadığı için cevap vermeyebilir veya yanlış yaptığı için eleştirilebilir. Sorunun yalnızca davranışsal olduğu varsayılmadan önce görme, işitme, dikkat ve gelişim birlikte değerlendirilmelidir.
Ne zaman test yapılmalı?
Aile, öğretmen veya çocuk doktoru kaygı duyuyorsa yaşa uygun işitme testi planlanmalıdır. Oyun odyometrisi, timpanometri, otoakustik emisyon ve gerektiğinde elektrofizyolojik testler çocuğun yaşına göre seçilir. Evde alkışlama veya telefon uygulamasıyla yapılan testler tanı koymaz.
Kısa yanıtlar
Çocuğum televizyonu yükseltiyorsa işitme kaybı var mıdır?
Tek başına tanı değildir; ancak sık tekrar ediyorsa, konuşma ve okul belirtileri eşlik ediyorsa işitme testi yapılmalıdır.
Konuşma gecikmesi her zaman işitme kaybı mıdır?
Hayır. Birçok nedeni olabilir. Yine de değerlendirmede işitmenin objektif olarak kontrol edilmesi gerekir.